E-papierosy zostały zaprojektowane jako środek wspomagający rzucanie palenia tradycyjnych papierosów dla osób, które zmagają się z nikotynizmem. Zamiarem było wsparcie osób palących w ograniczeniu spożycia nikotyny bez narażania się na szkodliwe substancje zawarte w dymie tytoniowym, a tym samym zmniejszenie liczby chorób i zgonów związanych z paleniem (1, 2). Elektroniczne wyroby tytoniowe pierwotnie sprawiały wrażenie relatywnie mniej szkodliwych od tradycyjnych papierosów czy cygar, jednak okazało się, że ich stosowanie niesie ze sobą ryzyko wystąpienia poważnych powikłań (1-4). Aerozole emitowane przez e-papierosy zazwyczaj zawierają nikotynę i inne potencjalnie szkodliwe związki, które mają wpływ zarówno na użytkowników, jak i osoby w ich otoczeniu, narażone na bierne wdychanie ich oparów. Ponadto udowodniono, że niektóre produkty opatrzone etykietą „bez nikotyny”, w rzeczywistości zawierają tę substancję (4). Nikotyna wykazuje silne właściwości uzależniające i jest szkodliwa dla zdrowia. Obecnie nie można jednoznacznie stwierdzić, jakie są długoterminowe skutki wapowania lub narażenia na działanie dymu z e-papierosów. Jednakże dotychczasowe doniesienia wskazują jednoznacznie, że tego typu produkty są niebezpieczne dla zdrowia (4).

Pomimo licznych doniesień na temat szkodliwości wapowania w świadomości społecznej nadal panuje błędne przekonanie, że e-papierosy niezawierające substancji smolistych i dymu są bezpieczną alternatywą dla tradycyjnych papierosów. Dotychczasowe obserwacje kliniczne i badania naukowe wyraźnie wskazują jednak, że ich stosowanie niesie za sobą ryzyko wystąpienia poważnych powikłań obejmujących  schorzenia układu oddechowego czy sercowo-naczyniowego. W Stanach Zjednoczonych zaobserwowano wśród e-palaczy przypadki ostrego uszkodzenia płuc związanego z używaniem papierosów elektronicznych. Zostało ono zdefiniowane przez Amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC, z ang. Centers for Disease Control and Prevention) jako odrębna jednostka chorobowa związane z używaniem e-papierosów lub wapingiem (EVALI, z ang.  e-cigarette or vaping product use associated lung injury). Istotnym predyktorem wystąpienia EVALI jest astma oskrzelowa, ponieważ co piąta osoba zmagająca się z tym zagrażającym często życiu stanem chorowała wcześniej na astmę (4,5, 6). Amerykańskie Stowarzyszenie Płuc (ALA, z ang. American Lung Association) podkreśla, że choć wiele kwestii dotyczących długotrwałych skutków zdrowotnych stosowania e-papierosów pozostaje nadal niejasnych, pojawiają się kolejne dowody wskazujące na ryzyko rozwoju poważnych powikłań wśród e-palaczy, w tym nieodwracalnego uszkodzenia płuc (6).

Co więcej, eksperci ostrzegają, że zawarte w oparach wytwarzanych przez papierosy elektroniczne substancje potencjalnie mogą wywierać negatywny wpływ na prawidłowy rozwój mózgu, prowadząc do długotrwałych konsekwencji w postaci zaburzeń kognitywnych czy stanów lękowych u dzieci i młodzieży (1, 2, 4). Warto pamiętać też o fakcie, że narażenie kobiet w ciąży na nikotynę może niekorzystnie wpływać na rozwój płodu (4).

Elektroniczne papierosy nie są uznawane za bezpieczne we wspieraniu walki z nałogiem tytoniowym. Amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA, z ang. Food and Drug Administration), instytucja będąca autorytetem w dziedzinie m.in. badań nad jakością farmaceutyków, nie rekomenduje ich stosowania jako zamiennika dla tradycyjnych wyrobów tytoniowych (1). Eksperci wskazują na panujące wśród pacjentów błędne przekonanie, że przejście na e-papierosy jest skutecznym sposobem na zwalczanie nikotynizmu. De facto tak popularne obecnie wapowanie stanowi kontynuację szkodliwego nałogu, tylko w innej formie (1).

Bardzo niepokojące jest, że nałóg palenia elektronicznych papierosów rozpowszechnił się wśród dzieci i młodzieży (3, 4). Światowa Organizacja Zdrowia ostrzega przed falą uzależnień od wapowania wśród najmłodszych podatnych na agresywny marketing firm oferujących urządzenia do uprawiania tego szkodliwego nałogu (4). Wspomniane produkty promowane są w social mediach przez imponujących dzieciom i młodzieży influencerów, mają atrakcyjny design i są dostępne w wielu wersjach smakowych (4).  W efekcie: aż 30% polskich uczniów szkół średnich systematycznie sięga po e-papierosy, a wśród młodych palaczy aż 25% przyznaje się do uzależnienia. Ponad 50% eksponuje się na toksyny z e-papierosów każdego dnia, uzasadniając swoje zachowania potrzebą obniżenia poziomu stresu (3). Badania epidemiologiczne potwierdzają, że używanie e-papierosów prawie trzykrotnie zwiększa popularność tradycyjnych papierosów  wśród młodzieży niepalącej (4).

Opublikowany w listopadzie 2025 roku na łamach „British Dental Journal” artykuł porusza kwestię wpływu wapowania na zdrowie przyzębia (7). Autorzy dokonali przeglądu aktualnie dostępnej literatury, który wykazał, że istnieją dowody sugerujące potencjalnie szkodliwy wpływ elektronicznych papierosów na stan tkanek przyzębia oraz gorsza odpowiedź na podejmowane leczenie periodontologiczne wśród e-palaczy w porównaniu z osobami niepalącymi (7). Raport Brytyjskiego Towarzystwa Periodontologicznego i Implantologicznego (BSP z ang. British Society of Periodontology and Implant Dentistry) sugeruje, że e-papierosy są relatywnie mniej szkodliwe w kontekście obszaru działań lekarzy stomatologów w porównaniu do tradycyjnych wyrobów tytoniowych, jednakże długotrwałe wapowanie może wywierać negatywny wpływ na stan zdrowia jamy ustnej. BSP zaznacza, że e-papierosy nie są zalecane dla osób niepalących, zwłaszcza młodych, a dla osób uzależnionych od nikotyny elektroniczne produkty mogą być pomocne w rzucaniu palenia (7).

Europejska Federacja Periodontologii (EFP, ang. European Federation of Periodontology) przestrzega przed paleniem elektronicznych papierosów. Zdaniem ekspertów EFP nałóg ten może być równie szkodliwy dla zdrowia jamy ustnej  jak palenie tradycyjnych papierosów. Ponadto dotychczasowe doniesienia naukowe wskazują na wyraźny związek między e-papierosami a złym stanem dziąseł i zdrowia jamy ustnej (8). Nikotyna ogranicza przepływ krwi w tkankach przyzębia. Pozostałe substancje zawarte w oparach generowanych przez e-papierosy, w tym formaldehyd, glikol propylenowy oraz benzen, mogą oddziaływać destrukcyjnie na tkanki jamy ustnej i przyczyniać się do postępującego uszkodzenia tkanek przyzębia (8). Może ono mieć charakter nieodwracalny i obejmować również resorpcję kości. W związku z tym EFP apeluje, aby nie sugerować wapowania jako strategii przejściowej w walce z nałogiem palenia papierosów. Rekomenduje zatem pozostałe metody walki z uzależnieniem od nikotyny, jednocześnie zaznaczając potrzebę edukacji pacjentów w zakresie negatywnego wpływu wapowania na stan zdrowia jamy ustnej (8). Palenie e-papierosów może przyczyniać się do rozwoju halitozy, języka czarnego włochatego, nikotynowego zapalenia jamy ustnej, podrażnień błony śluzowej jamy ustnej i gardła, zapalenia krtani, w skrajnych przypadkach może pojawiać się obrzęk okołotchawiczy. E-papierosy mogą powodować przebarwienia zębów, sprzyjać rozwojowi próchnicy i nadwrażliwości zębiny. U osób cierpiących z powodu tego nałogu występuje zwiększone ryzyko zachorowania na raka.

Przeprowadzono badanie ankietowe dotyczące wiedzy oraz przekonań na temat e-papierosów wśród przedstawicieli zawodów medycznych, w tym lekarzy dentystów. Wykazało ono pilną potrzebę edukacji personelu w zakresie opieki nad pacjentami uzależnionymi od nowoczesnych form nikotynizmu, stanowiących de facto jeszcze nie do końca poznany obszar zagrożeń życia i zdrowia pacjentów (9).

dr n. med. Joanna Rasławska-Socha

Katedra i Zakład Stomatologii Przedklinicznej i Endodoncji Przedklinicznej PUM w Szczecinie

1. Berg S. What doctors wish patients knew about e-cigarettes. American Medical Association, https://www.ama-assn.org/public-health/behavioral-health/what-doctors-wish-patients-knew-about-e-cigarettes [dostęp online z dn. 20.12.2025 r.]
2. The Lancet Regional Health – Europe, E-cigarettes: public health saviour or Trojan Horse? The Lancet Regional Health – Europe 2024, 42, 100997.
3. Akademia NFZ. Tytoń i e-papierosy - im szybciej rzucisz, tym więcej zyskasz. Serwis Narodowego Funduszu Zdrowia, https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/tyton-i-e-papierosy-im-szybciej-rzucisz-tym-wiecej-zyskasz/ [dostęp online z dn. 23.12.2025 r.]
4. World Health Organization. Tobacco: E-cigarettes. Questions and answers. World Health Organization 2024, https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/tobacco-e-cigarettes [dostęp online z dn. 23.12.2025 r.]
5. Medycyna Praktyczna dla Lekarzy. Interna. Ostre uszkodzenie płuc związane z używaniem papierosów elektronicznych. Medycyna Praktyczna. https://www.mp.pl/interna/chapter/B01.II.E.30. [dostęp online z dn. 23.12.2025 r.]
6. American Lung Association. E-Cigarettes & Vaping, American Lung Association. https://www.lung.org/quit-smoking/e-cigarettes-vaping. [dostęp online z dn. 23.12.2025 r.]
7. Robson G, Lim X, Chaudhari I i wsp. Trying to clear the air: e-cigarette use and periodontal disease. British Dental Journal 2025, 239, 687–692.
8. Vaping should not be advised as a transition strategy for tobacco cessation. British Dental Journal 2023, 235, 458.
9. Mohammad H, Nassrawin S, Alhyasat A i wsp. Physicians, pharmacists, and dentists’ knowledge and attitudes toward the use of electronic cigarettes,Clinical Epidemiology and Global Health 2023, 24, 101443.