w dziesiąta rocznicę

O Profesorze Zbigniewie Jańczuku w 10 rocznicę śmierci

6 września minęło dziesięć lat od śmierci Profesora Zbigniewa Jańczuka, wieloletniego redaktora naczelnego naszego Magazynu.

Pan Profesor urodził się w Połańcu, gdzie rok wcześniej zamieszkali jego rodzice przyjmując pracę nauczycielską. Swym zaangażowaniem niezwykle zasłużyli się dla tego miasta i do dziś jedna z ulic nosi imię Michała Jańczuka – ojca Pana Profesora. Zbigniew, jako jeden z trojga rodzeństwa, postanowił zostać lekarzem dentystą. W 1952 roku ukończył Akademię Medyczną (dziś Uniwersytet Medyczny) w Łodzi, gdzie również się doktoryzował i uzyskał stopień doktora habilitowanego.

Profesor Jańczuk osiągnął w stomatologii sukces niebywały. Należy do grona nestorów polskiej stomatologii, których zasług nie sposób przecenić. Jego ogromny dorobek naukowy obejmuje kilkaset artykułów opublikowanych w wielu językach w czasopismach krajowych i zagranicznych. Jest autorem wielokrotnie wznawianych podręczników i skryptów, a z niektórych z nich studenci stomatologii korzystają do dziś. Jest wychowawcą i patronem naukowym kilkudziesięciu znakomitych badaczy, którzy skorzystali „otrzymanej od niego szansy” (ulubionego powiedzenia Pana Profesora). Od połowy lat 60-tych Profesor związał się z Pomorzem Zachodnim. Zatrudnił się w Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie (dziś Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie) obejmując kierownictwo Zakładu Stomatologii Zachowawczej, a następnie Katedry Stomatologii Zachowawczej i Periodontologii. Pełnił wiele funkcji w uczelni, w tym prorektora ds. dydaktyki i rektora. W uznaniu zasług w 1994 roku otrzymał od swojej uczelni najwyższy zaszczyt – został jej doctorem honoris causa.

Uroczystość nadania profesorowi Zbigniewowi Jańczukowi tytułu doctora honoris causa w 1994 r

Profesor w pełni doceniał znaczenie współpracy międzynarodowej i wymiany informacji dla rozwoju współczesnej nauki. Współdziałał z wieloma badaczami i klinicystami z licznych ośrodków w kraju i na świecie. Godnie reprezentował środowisko polskich stomatologów na arenie międzynarodowej i to w czasach, kiedy okno na świat nie było zbyt szeroko otwarte. Był założycielem, a przez długie lata również przewodniczącym polskiej sekcji Akademii Pierre Faucharda. Jako pierwszy przedstawiciel Europy Środkowo-Wschodniej, uhonorowany został w 2009 roku „The Elmer S. Best Memorial Award”. To prestiżowe wyróżnienie przyznawane jest co roku jednemu lekarzowi dentyście spoza Stanów Zjednoczonych za wybitne osiągnięcia w dziedzinie stomatologii.

Profesor Zbigniew Jańczuk w 2006 r.

W czasie swojej kariery naukowej i zawodowej uczestniczył w pracach licznych towarzystw naukowych, a także komitetów redakcyjnych specjalistycznych czasopism. Dbał o praktyczny wymiar badań i ich przydatność społeczną. Jego pasją była profilaktyka, zwłaszcza dziecięca. Popularyzował i wprowadzał do praktyki najnowsze metody ochrony zdrowia jamy ustnej. Opracował wiele regionalnych i ogólnokrajowych programów i akcji profilaktycznych, z których wiele zostało wdrożonych. W obszernym wywiadzie jakiego udzielił 22 lata temu „Rzeczpospolitej” stwierdził, że „wszystko co złe zaczyna się między zębami”, a obserwując statystyki - „Polacy niestety nie mają czym gryźć, gdyż prawie wszyscy mamy próchnicę (99%)”. Z przykrością oświadczył, że „gorzej jest tylko w dwóch krajach, w Albanii i na Białorusi”.
Profesor Zbigniew Jańczuk w otoczeniu wychowanków i przyjaciół. Od lewej: p. prof. Maria Mielnik-Błaszczak, prof. Krystyna Lisiecka, prof. Jadwiga Buczkowska-Radalińska, prof. T. Katarzyna Różyło,
prof. Barbara Adamowicz-Klepalska, prof. Jerzy Krupiński, prof. Wanda Stokowska,
prof. Maria Fetkowska-Mielnik.

Profesor Zbigniew Jańczuk został uhonorowany wieloma odznaczeniami, w tym m. in. Złotym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski czy też Krzyżem Walecznych, a za szczególne zasługi dla oświaty i wychowania odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Gospodarze Połańca – rodzinnej miejscowości Pana Profesora nadali mu honorowe obywatelstwo.

Profesor Zbigniew Jańczuk odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.