Ropień mózgu w następstwie infekcji pochodzenia zębowego u 11-letniego dziecka. Opis przypadku

(Brain abscess secondary to a dental infection in an 11-year-old child: case report)
Christine E. Hibberd, Trang D. Nguyen
Journal of the Canadian Dental Association, 2012, 78, c49

Autorzy pracy opisali przypadek 11-letniego chłopca, u którego ropień pochodzący z trzonowego zęba mlecznego spowodował powikłanie w postaci ropnia mózgu

Ropień mózgu jest powikłaniem bardzo rzadkim i niezmiernie poważnym, zagrażającym życiu pacjenta. Może być spowodowany przejściem infekcji z przyległego ogniska zapalnego, rozszerzeniem się infekcji drogą krwionośną z oddalonego ogniska zapalnego, a także powstać bezpośrednio w wyniku zabiegu neurochirurgicznego lub urazu mózgu. W około 15-30% przypadków nie udaje się ustalić przyczyny powstania ropnia. Znaczna część ropni mózgu powstaje wskutek szerzenia się infekcji z zatok obocznych nosa, ucha środkowego i okolicy wyrostka sutkowatego. U dzieci ropień mózgu występuje najczęściej w pierwszej dekadzie życia, co ma związek z większą liczbą infekcji ucha środkowego i zatok.
Do głównych objawów ropnia mózgu należą podwyższona temperatura, ból głowy, nudności, wymioty, zmiana zachowania lub mowy, letarg, sztywność karku, drgawki oraz wzrastające ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Inne objawy neurologiczne zależą od lokalizacji ropnia w mózgu.
Stwierdzenie, iż przyczyną ropnia mózgu jest infekcja pochodzenia zębowego opiera się na wykluczeniu innego źródła infekcji w organizmie, obecności w ropniu bakterii wchodzących w skład mikroflory jamy ustnej oraz wykryciu w badaniu klinicznym i radiologicznym ostrej lub przewlekłej infekcji pochodzenia zębowego. Autorzy artykułu zwracają uwagę, że nawet ząb bezobjawowy, pozbawiony żywej miazgi może stać się przyczyną bakteriemii.

Chłopiec 11-letni, uskarżający się na trwający od dwóch tygodni tępy ból głowy oraz dokuczające od tygodnia nudności i wymioty zgłosił się do miejskiego szpitala, z którego został odesłany z dwiema różniącymi się diagnozami. U pacjenta podejrzewano grypę lub migrenę. Zalecono odpoczynek w łóżku i przepisano leki wzmacniające. Następnego dnia chłopiec trafił na oddział ratunkowy, po tym jak matka znalazła go leżącego na podłodze, krzyczącego, trzymającego się za głowę, mamroczącego i z objawami afazji. Chłopiec miał sztywność karku, problemy z oddychaniem, był splątany i w letargu. W badaniu z użyciem rezonansu magnetycznego w lewym płacie skroniowym wykryto cienkościenną zmianę o wymiarach 4,7 x 4,4 x 3,4 mm. Zmiana powodowała obrzęk sąsiednich tkanek. Natychmiast wdrożono leczenie deksametazonem, mannitolem, wankomycyną i ceftriaksonem. Chłopca przetransportowano drogą lotniczą do szpitala w Toronto. W chwili dotarcia do szpitala chłopiec był już przytomny, orientował się co do czasu i miejsca oraz mógł swobodnie poruszać kończynami. Nadal jednak miał objawy afazji. W wywiadzie: pacjent nie chorował ostatnio na zapalenie zatok, ucha środkowego i nie przebył infekcji górnych dróg oddechowych, ale 3 tygodnie przed zdarzeniem uskarżał się na ból zęba. Matka chłopca przyznała, że dwa tygodnie wcześniej syn skarżył się na obrzęk tkanek wokół zęba, lecz gdy ropień uległ opróżnieniu, nie zgłaszał już towarzyszących obrzękowi dolegliwości bólowych zęba. Drugiego dnia pobytu dziecka w szpitalu przeprowadzono zabieg kraniotomii z aspiracją treści ropnia pod kontrolą USG. Wdrożono dożylne leczenie antybiotykami o szerokim spektrum działania (wankomycyna, ceftriakson oraz metronidazol). Następnego dnia chłopiec doznał porażenia prawej połowy twarzy. W związku z tym przepisano dodatkowo fenytoinę i zlecono badanie z użyciem tomografii komputerowej. Badanie uwidoczniło znaczne zmniejszenie ropnia oraz rozległy obrzęk mózgu. Z kolei w badaniu stomatologicznym zaobserwowano rozległy ubytek próchnicowy w zębie 75, bez obecności obrzęku, treści ropnej czy innych objawów infekcji. Badanie radiologiczne uwidoczniło znaczne przejaśnienie w obrębie furkacji. Na podstawie powyższych badań postawiono rozpoznanie: ropień zęba. W piątym dniu pobytu dziecka w szpitalu ząb został usunięty w znieczuleniu ogólnym. W czasie ekstrakcji pobrano wymaz na posiew i antybiogram. W 14. dniu pobytu chłopca w szpitalu badanie tomograficzne wykazało obecność ropnia w lewym płacie skroniowym. Wykonano kolejny zabieg kraniotomii i ponownie wysłano zaaspirowaną treść do badania mikrobiologicznego. Posiew pobrany podczas pierwszej kraniotomii wykazał obecność licznych szczepów Streptococcus anginosus. Z kolei posiew z usuniętego zęba wykazał liczne szczepy bakterii tlenowych Streptococcus oraz zwykłą florę z kilkoma neutrofilami. W posiewie z drugiej kraniotomii stwierdzono obecność wielu neutrofilów bez obecności mikroflory. Po drugiej kraniotomii stan pacjent uległ znacznej poprawie. Cotygodniowe badania tomograficzne głowy wykazywały zmniejszanie się ropnia. Ogólne funkcje neurologiczne powróciły, pozostał jedynie problem porozumiewania się chłopca z innymi. Po 93 dniach pobytu w szpitalu dziecko wypisano do domu. Chłopiec został objęty rehabilitacją ze strony logopedów i zawodowych terapeutów. Przez 6 miesięcy pozostawał też pod opieką neurochirurgów.
Autorzy pracy zwracają uwagę, iż do odnotowanych przyczyn powstania ropnia mózgu, oprócz ropnia zęba, można m.in. zaliczyć ekstrakcję zębów, leczenie kanałowe, zapalenie przyzębia czy zapalenie kości. Podkreślają, iż głównymi bakteriami wyizolowanymi z ropnia mózgu pochodzenia zębowego są szczepy powszechnie występujące w płytce nazębnej i na błonie śluzowej jamy ustnej, takie jak bakterie Gram-dodatnie (Streptococcus, Staphylococcus), bakterie Gram-ujemne (Haemophilus) oraz grzyby.

Uczeni podkreślają, iż wśród przyczyn powstania ropnia mózgu nie należy wykluczać przyczyn pochodzenia stomatologicznego. Aby postawić diagnozę, iż ropień mózgu powstał jako powikłanie infekcji pochodzenia zębowego, należy:
• wykluczyć obecność innych ognisk zakażenia w organizmie,
• potwierdzić w badaniu mikrobiologicznym obecność szczepów bakterii powszechnie występujących w jamie ustnej. S. anginosus wyizolowany podczas pierwszej kraniotomii u chłopca występuje w płytce nazębnej czy ślinie,
• potwierdzić w badaniu klinicznym i radiologicznym obecność ostrego bądź przewlekłego zapalenia tkanek przyzębia wierzchołkowego.

Autorzy pragną zaznaczyć, iż mimo niskiej częstości występowania ropni mózgu, w diagnostyce różnicowej należy rozważyć jako jedną z przyczyn zakażenia stomatologiczne.

dr n. med. Ewa Marek
Zakład Stomatologii Zachowawczej Przedklinicznej i Endodoncji
Przedklinicznej PUM w Szczecinie
 

 

Twoja ocena: Brak Ocena: 5 (1 głos(ów))

Odpowiedzi

coach handbag

coach handbag clearance
michael kors wedges
michael kors retail stores
michael kors las vegas
coach bags for sale
cheap red bottom heels
gas can oakley sunglasses
michael kors factory outlet sale
handbag michael kors
louis vuitton computer bag
coach purses for sale
find michael kors outlet
black heels red bottoms
louis vuitton handbags outlet online
red bottom shoes men
red bottom shoes christian louboutin
red bottom shoes christian louboutin sale
louis vuitton handbags for sale
louis vuitton beach bag
michael kors on sale online
coach on sale outlet
coach outlets
authentic michael kors outlet online
louis vuitton outlet dallas
michael kors ladies watches
coach store locations
michael kors store
louis vuitton store online
louis vuitton key pouch
christian louboutins men
louis vuitton purses 2013
coach diaper bag outlet
red bottom sale
christian louboutin madame butterfly bootie
coach wallets outlet online
oakley holbrook sunglasses
lens for oakley sunglasses
coach outlet stores
coach purse outlet stores
oakley sunglass coupons
coach factory outlet clearance
louis vuitton neo bag
oakley nanowire
oakley womens sunglasses
coach online sale
louis vuitton suitcase
oakley sunglasses outlet price
louis vuitton backpack
cheap michael kors purses
louis vuitton damier azur
bluefly louboutin
louis vuitton speedy 30
coach official site
coach usa outlet
louboutin red bottom heels
coach outlet online.com
coach bags for sale
coach poppy handbags
coach oulet
michael kors quilted hamilton
michael kors outlet vacaville
louis vuitton outlet handbags
inexpensive louis vuitton handbags
shaun white oakley sunglasses
authentic coach factory outlet online store
coach on sale outlet
cheap authentic oakley sunglasses
coach outlet purses on sale
coach store locations
louis vuitton for cheap
red bottom designer shoes
louis vuitton bags outlet sale
cheap louboutin red bottom heels
michael kors outlet canada
louis vuitton purse sale
michael michael kors satchel
christian louboutin china
red bottom high heels christian louboutin
who makes red bottom shoes
oakley sunglasses store locations
michael kors canada
shoe christian louboutin
outlet louis vuitton
louis vuitton cheap handbags
michael kors sandal
louis vuitton pre owned bags
watches michael kors outlet
ladies oakley sunglasses
coach outlet wallets
louis vuitton vernis
michael kors outlet sale
michael michael kors handbag
michael kors sandals sale
become a life coach
black pumps with red bottom
christian louboutin shoe outlet
oakley website
michael kors online outlet handbags
coach factory outlet online 70 off
red bottom designer shoes

clearance oakley

clearance oakley sunglasses


oakley sunglasses outlet


coach store locations


coach duffle bag


louboutin sneakers


michael kors cheap watches


michael kors handbags outlet online


coach poppy


true religion jeans girls


who made true religion jeans


coach outlet bag


michael kors leather jacket


new release jordans


tory and burch


coach factory outlet online coach


tory burch on sale


sale on michael kors watches


tory burtch


louis vuitton handbags outlet online


coach discount bags


shoes louis vuitton


ray ban imitation


louis vuitton speedy


ray bans glasses


tory burch robinson tote


red bottoms shoes for women cheap


louis vuitton tote bag


cheap ray bans


polo ralph lauren website


coach outlet location


coach outlet calhoun ga


tory burch fur boots


official michael kors online outlet


ray ban wayfarer 2132


michael kors plus size dresses


michael kors east west tote


are all oakley sunglasses polarized


cheap michael kors handbags outlet


louis vuitton scarf


oakley frogskins


michael kors for women


tory burch frames


joey true religion


retro 3 jordans


jordan concords 11


ray ban glasses for men


louis vuitton purses 2013


loui vuitton


red bottoms boots for women


jordan hydro


tory burch eddie flats


the michael kors outlet


cheap louis vuitton wallets


coach handbags


polo sport


coach outlet lebanon tn


tory burch used handbags


michael by michael kors bags


polo pajamas


michael kors leather jacket


polo outlets


shoes michael kors


louis vuitton sale outlet


jordan retro 3


michael kors kingsbury tote


true religion skirt


new true religion jeans


tory burch new york


king of jordan


louis vuitton key pouch


ray ban small aviator


louis vuitton vernis


louis vuitton handbag sale


louis vuitton hand bags


michael kors for cheap


true religion jeans outlet store


retro jordan 11


jordans for sale online


oakley liv sunglasses


polo ralph lauren polo shirt


true religion for babies


free shipping michael kors


ray ban prices


red bottom flats for women


cheap michael kors shoes


louis vuitton purses discount


coach bag outlet online


ray ban round sunglasses


us michael kors


ray bans sunglasses for cheap


ray ban 8306


michael kors discount purses


true religion shorts for men


cheap jordan heels


ray ban on sale at usa


used louis vuitton purses for sale


cheap ray ban wayfarer sunglasses


jordan 19


the official michael kors outlet


what are concords


coach usa


oakley bottlecap sunglasses


oakley monster pup


jordan 23


coachoutlet.com


oakley backpacks


christian louboutin men


jordan shoe laces


jeff jordan


polos


michael jordan bio


retro 6 jordans


jordan hat


the coach outlet online


ray ban spectacles


cheap polo shoes


coach sale outlet


cheap michael kors purses outlet


jordan retro 4


michael kors chronograph watch


trip to jordan


michael kors discount bags


used louis vuitton bags for sale


coach outlet shop online


jordans.com


tory burch totes


ray bans sunglasses aviators


louis vuitton san antonio


online coach factory outlet


true religion handbags


jordan 7 retro


ray ban caravan sunglasses


coach wristlet clearance


coach outlet carlsbad


oakley styles


louboutin ankle boots


tory burch shoes


michael kors snakeskin purse


jordan 6


true religion vintage


cheap oakley sunglasses for sale


oakley crosshair 2.0


authentic louis vuitton sale


youth jordan shoes


true religion jeans outlet store locator


authentic coach outlet online


coach handbag clearance


true religion shorts


best ray ban aviators


jordan heels


new oakley sunglasses


michael kors watch on sale


true religion jordan


tory burch bags outlet


louis vuitton outlet store online


michael kors outlet


jordan 11


neiman christian louboutin


michael michael kors outlet store


who made true religion


handbags by michael kors


prescription oakley sunglasses online


christian louboutin red bottoms for cheap


coach handbags wholesale


true religion outlet aurora


kids polo boots


michael kors handbag sale


wholesale louis vuitton handbags


micheal kors


atlantic city coach outlet


michel jordan


oakley outlet online


louboutin soles


new jordan


ray ban 3030


oakley sunglass outlet


discounted louis vuitton handbags


ray ban fake sunglasses


oakley prescription sunglasses online


michael kors cheap outlet


cheap oakley sunglasses sale


true religion joey super t mens


batwolf oakley sunglasses


louboutin store


michael kors outlet handbags


jordan shorts


tory burch sneakers


retro jordan 13


cheap ray ban sunglasses


jeans true religion


coach bag outlet


christian louboutin elisa


coach clutches


michael kors on sale


new true religion


louis vuitton factory store online


michael kors chronograph


concord 11 s


jordan on sale


ray ban sunglass