Magazyn Stomatologiczny

Słyszałam, że pracownie rentgenowskie mają podlegać tzw. audytom zewnętrznym. Czy dotyczą one także rentgenowskich pracowni stomatologicznych? Czyim obowiązkiem jest przeprowadzanie audytów i w jakim okresie należy je przeprowadzić?

Kliniczny audyt zewnętrzny dotyczy wszystkich pracowni rentgenowskich w Polsce, w tym stomatologicznych.

Paragraf 13 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 25 sierpnia 2005 roku w sprawie warunków bezpiecznego stosowania promieniowania jonizującego dla wszystkich rodzajów ekspozycji medycznej (Dz.U. z 2005 r., nr 194, poz. 1625) stanowi: „Kliniczny audyt zewnętrzny w zakresie rentgenodiagnostyki jest wykonywany przez zespół powołany przez komisję do spraw procedur medycznych i audytów klinicznych zewnętrznych w zakresie radiologii – diagnostyki obrazowej i radiologii zabiegowej, na wniosek konsultanta wojewódzkiego”. W skład takiego zespołu wchodzą co najmniej: lekarz specjalista z radiologii – diagnostyki obrazowej, technik elektroradiologii, fizyk medyczny lub inżynier medyczny, a w przypadku rentgenodiagnostyki stomatologicznej – także specjalista z tej dziedziny.

W trakcie klinicznego audytu zewnętrznego sprawdza się co najmniej następujące dokumenty i czynności:
1) dokumenty systemu zarządzania jakością;
2) zgodność wykonywanych procedur roboczych z procedurami wzorcowymi;
3) sposób postępowania ze skierowaniem i wynikiem badania;
4) prowadzenie analizy zdjęć odrzuconych;
5) wykonywanie testów wewnętrznych;
6) wyniki klinicznych audytów wewnętrznych.

Zespół audytorski sporządza i przekazuje kierownikowi audytowanej jednostki sprawozdanie z audytu w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia jego zakończenia; kopia sprawozdania jest przekazywana wojewódzkiemu konsultantowi w dziedzinie radiologii – diagnostyki obrazowej oraz właściwemu terenowo państwowemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości również komisji do spraw procedur medycznych i audytów klinicznych zewnętrznych w zakresie radiologii – diagnostyki obrazowej i radiologii zabiegowej. Za wykonanie zaleceń wynikających z audytu jest odpowiedzialny kierownik audytowanej jednostki ochrony zdrowia.

Komisja może wnioskować o czasowe lub stałe cofnięcie zgody na udzielanie świadczeń w zakresie radiologii – diagnostyki obrazowej przez zakład opieki zdrowotnej, w przypadku gdy zakład nie spełnia podstawowych wymagań jakości usług i bezpieczeństwa pacjentów, zgodnych z wymaganiami przepisów wydanych na podstawie Ustawy Prawo Atomowe art. 33c ust. 9, art. 33d ust. 5 i art. 33e ust. 6. W przypadku wniosku o czasowe cofnięcie zgody właściwa komisja przedstawia zakres działań, które zakład opieki zdrowotnej jest obowiązany podjąć w celu ponownego uzyskania zgody. Niewykonanie tych działań skutkuje wnioskiem o stałe cofnięcie zgody.

Cytowane na wstępie rozporządzenie MZ w § 59 ust. 2 mówi: „Jednostki ochrony zdrowia stosujące promieniowanie jonizujące w celach medycznych poddadzą się klinicznemu audytowi zewnętrznemu (…) nie później niż do dnia 31 grudnia 2009 r.”, natomiast Prawo Atomowe stanowi: „Komisje przeprowadzają nie rzadziej niż co 4 lata audyt kliniczny zewnętrzny (…).”

Ustawowy termin pierwszego audytu klinicznego nie został jednak dotrzymany, ponieważ minister zdrowia powołał Komisję do spraw procedur i audytów klinicznych zewnętrznych w zakresie radiologii – diagnostyki obrazowej i radiologii zabiegowej dopiero w styczniu 2009 r. i dlatego w chwili przygotowywania tego materiału do druku Komisja nadal pracuje nad przygotowaniem procedur wzorcowych. Procedury te będą stanowić podstawę audytu zewnętrznego, gdyż mają służyć sprawdzeniu zgodności własnych procedur roboczych poszczególnych pracowni rentgenowskich. Dopiero po zakończeniu prac nad opracowaniem procedur wzorcowych i ich opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym MZ zostaną przeszkoleni audytorzy, którzy podejmą działania audytorskie, co nastąpi najpewniej w 2010 roku.

dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska
Zakład Rentgenodiagnostyki Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej
Uniwersytetu Medycznego w Lublinie