Co nowego w prawie?

Co nowego w prawie?

Sprawozdanie ze stycznia już w nr. 3 MS!

Grudzień 2016


Marzena Pytlarz
Kancelaria PPC Legal w Katowicach

 
Koniec roku przyniósł sporo nowości dla branży medycznej. Najważniejsze zmiany w prawie to:
 

1 grudnia
Uruchomiono Elektroniczny System Monitorowania Zagrożeń

30 listopada 2016 roku Ministerstwo Zdrowia poinformowało o udostępnieniu w sieci Systemu Monitorowania Zagrożeń (SMZ). System ten powstał w ramach projektu  „Dziedzinowe systemy teleinformatyczne systemu informacji w ochronie zdrowia” (P4).
 
SMZ to narzędzie przeznaczone dla lekarzy, lekarzy dentystów oraz innych pracowników służby zdrowia. Jego głównymi odbiorcami są natomiast Państwowa Inspekcja Sanitarna, Główny Inspektorat Sanitarny, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, pacjenci oraz przedstawiciele medyczni. Zgodnie z wyjaśnieniami ministerstwa, SMZ ma zastąpić dotychczasową papierową formę składania zgłoszeń, a co za tym idzie – przyspieszyć czas reakcji i przynieść oszczędności finansowe.
 
SMZ może być wykorzystywany w przypadkach, gdy lekarze, lekarze dentyści oraz inni pracownicy ochrony zdrowia zauważą przypadki:
  • podejrzenia lub rozpoznania zakażeń oraz zachorowań na choroby zakaźne (ZLK);
  • dodatnich wyników badań laboratoryjnych (ZLB);
  • niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP);
  • niepożądanych działań produktów leczniczych (NDPL);
  • niepożądanych działań produktów leczniczych weterynaryjnych (NDPLW);
  • niepożądanych działań badanych produktów leczniczych (NDBPL);
  • meldunku o zachorowaniach i podejrzeniach zachorowań na grypę (MZ-55).
W celu utworzenia aktywnego konta użytkownika w systemie należy założyć konto na platformie P2, zalogować się do SMZ oraz złożyć wniosek o nadanie uprawnień (określić organizację użytkownika oraz rolę, o jaką się wnioskuje). Bez logowania można w systemie zgłosić niepożądane działanie produktu leczniczego.
 

2 grudnia
Koniec ze sprawozdaniami za korzystanie ze środowiska

Zgodnie z Ustawą z 2 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, prowadzący indywidualne praktyki lekarskie, u których opłata za każdy z rodzajów korzystania ze środowiska nie przekroczy 100 zł (np. w wyniku emisji gazów), nie będą musieli składać stosownych sprawozdań.
 
Lekarze, lekarze dentyści, prowadzący praktyki zawodowe, ostatnie sprawozdanie za 2016 r. muszą złożyć do 31 marca 2017 r. 
 

5 grudnia
Pierwszeństwo kontraktowania usług przez NFZ dla szkolnych gabinetów stomatologicznych

Podczas wizyty w Ostrowie Wielkopolskim minister zdrowia Konstanty Radziwiłł zapowiedział, że szkolne gabinety stomatologiczne będą miały pierwszeństwo kontraktowania usług z NFZ. Minister poinformował, że w resorcie trwają już prace nad rozporządzeniem, które ureguluje kryteria ofert w taki sposób, aby szkolnym gabinetom stomatologicznym było łatwiej wygrać konkursy o kontrakty. Równolegle w ministerstwie toczą się prace nad zmianą wycen świadczeń stomatologicznych, aby były bardziej opłacalne dla lekarzy, a co się z tym wiąże – przystępniejsze dla pacjentów. Rozporządzenia mają wejść w życie od nowego roku szkolnego.
 

6 grudnia
Nowe rozporządzenie dotyczące rtęci – od 2019 amalgamat tylko w formie kapsułek

Podczas rozmów trójstronnych 6 grudnia 2016 r. Komisja Europejska, Parlament i Rada uzgodniły tekst Rozporządzenia dot. rtęci. Zaproponowane zmiany pozwolą dostosować prawo UE do przepisów międzynarodowych przewidzianych w konwencji z Minamaty, a tym samym mają za zadanie zwiększyć ochronę przed zatruciem tą substancją. Naukowa rada konsultacyjna przy Komisji Europejskiej odniosła się do toksycznego działania rtęci i jej pochodnych, uznając stosowanie rtęci w wypełnieniach stomatologicznych za obciążone ryzykiem „zatrucia wtórnego”. Rtęć zawarta w amalgamacie dentystycznym w pewnych warunkach może przekształcić się w działającą neurotoksycznie metylortęć, która ma  zdolność koncentracji w organizmach żywych – przede wszystkim w rybach. Konsumując ryby skażone rtęcią, ludzie są zatem narażeni na powtórne zatrucie jej związkami.
 
Zgodnie z ustaleniami, do 30 czerwca 2020 r. Komisja przygotuje sprawozdanie, w którym oceni, czy wykonalne jest stopniowe odejście od stosowania rtęci w amalgamatach stomatologicznych w dłuższym okresie, najlepiej do 2030 r. Do tego czasu państwa członkowskie przygotują krajowy plan odchodzenia od stosowania amalgamatu dentystycznego.
 
Nowe przepisy zakładają, że od 2019 r. amalgamat stomatologiczny będzie dozwolony wyłącznie w formie kapsułkowej. Z kolei od 1 lipca 2018 r. zakazane będzie jego stosowanie przy leczeniu zębów mlecznych oraz leczeniu dzieci poniżej 15. roku życia, kobiet w ciąży i kobiet karmiących piersią. Rozporządzenie nakazuje też dentystom stosować urządzenia zapobiegające zanieczyszczaniu rtęcią wody. Zgodnie z Rozporządzeniem zakazane będzie także wytwarzanie, import i eksport produktów zawierających rtęć, np. baterii czy lamp, jednak z kilkoma wyjątkami. To samo będzie dotyczyć użycia rtęci w procesach przemysłowych.
 
Warto przypomnieć, że Europa jest największym użytkownikiem wypełnień amalgamatowych na świecie. Szacuje się, że Europejczycy noszą obecnie w swoich ustach około 1000 ton rtęci, która ponownie dostanie się do środowiska wskutek nieprawidłowego składowania odpadów dentystycznych, rozkładu tkanek lub kremacji. Z tego około 20% wszystkich wypełnień amalgamatowych w UE jest stosowanych w Polsce. Ministerstwo Zdrowia wciąż dopuszcza bowiem stosowanie rtęci w stomatologii, mimo jednoczesnej rekomendacji niestosowania tego rodzaju wypełnień u dzieci i kobiet w ciąży.
 

8 grudnia
Podpisana ustawa przywracająca staże lekarskie

Prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację Ustawy z 21 października 2016 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, przywracającą staż podyplomowy jako niezbędny etap w rozwoju zawodowym lekarzy i lekarzy dentystów, umożliwiający im praktyczną naukę zawodu oraz łączenie wiedzy teoretycznej z nabywaniem umiejętności praktycznych. 
 
Nowelizacja reguluje warunki odbywania stażu, jego organizację i zakres niezbędnych uprawnień lekarzy stażystów. Ramy prawne i organizacyjne nauki zawodu lekarza i lekarza dentysty zostały ujęte w sposób jednolity i harmonizujący praktyczne nauczanie realizowane przez studentów szóstego roku kierunku lekarskiego i piątego roku kierunku lekarsko-dentystycznego. 
 
Na czas odbywania stażu okręgowa rada lekarska będzie przyznawać stażyście pełne prawo wykonywania zawodu, a w tym także uprawnienia do wystawiania recept, wydawania skierowań na badania czy opinii i orzeczeń lekarskich. Zgodnie z przyjętym założeniem kształcenia, staż będzie się odbywał pod nadzorem opiekuna będącego lekarzem specjalistą w określonej dziedzinie medycyny albo lekarzem dentystą, wykonującym zawód przez okres co najmniej pięciu lat. Praktyczne nauczanie będzie prowadzone nie tylko na uczelniach medycznych, lecz także na uczelniach kształcących na kierunku lekarskim i lekarsko-dentystycznym w symulowanych warunkach klinicznych. Zgodnie z nowelizacją, jeżeli lekarz stażysta nie ukończył albo nie odbył stażu podyplomowego w terminie pięciu lat od uzyskania prawa wykonywania zawodu, może odbyć staż ponownie na podstawie umowy o szkolenie zawartej z podmiotem prowadzącym staż. Wówczas okręgowa rada lekarska przyznaje ponownie prawo wykonywania zawodu na czas odbywania stażu. 
 
Ustawa wprowadza również zmiany dotyczące egzaminu z języka polskiego, zwalniając z niego nie tylko osoby, które ukończyły studia medyczne w języku polskim, lecz także te, które mają obywatelstwo polskie albo obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, ale nie ukończyły studiów w języku polskim. Warunkiem jest przedstawienie dokumentu, którego rodzaj określi minister zdrowia,  potwierdzającego znajomość języka polskiego.
 
Organizacja, finansowanie i zapewnienie warunków odbywania stażu podyplomowego pozostanie zadaniem marszałka województwa.
 
Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2017 r.
 

9 grudnia
Zabiegi medycyny estetycznej wykonywane tylko przez lekarzy i lekarzy dentystów

Mając na względzie bezpieczeństwo pacjentów i ich ochronę przed groźnymi następstwami zabiegów medycyny estetycznej, wykonywanych przez osoby nieposiadające odpowiednich kwalifikacji, 9 grudnia NRL zaapelowała do ministra zdrowia o wprowadzenie przepisów prawnych, które umożliwiłyby wykonywanie zabiegów z zakresu medycyny estetycznej wyłącznie lekarzom i lekarzom dentystom (APEL 7/16/VII).
 
W ocenie NRL, uznanie zabiegów medycyny estetycznej za działalność, która może być wykonywania tylko przez osoby posiadające prawo wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty zapewni pacjentom możliwość korzystania z bezpiecznych i opartych na aktualnej wiedzy medycznej świadczeń medycyny estetycznej. Lekarze i lekarze dentyści wykonują swe zawody w miejscach spełniających odpowiednie warunki i podlegających kontroli właściwych instytucji. Postulowane zmiany w istotny sposób ograniczą konieczność leczenia skutków niewłaściwego wykonania zabiegów medycyny estetycznej przez osoby niekompetentne, w nieodpowiednich warunkach lub przy wykorzystaniu nieodpowiednich narzędzi.
 

9 grudnia
Podwyżki dla stażystów

9 grudnia NRL zaapelowała również o podjęcie przez ministerstwo zdrowia niezwłocznych działań legislacyjnych zmierzających do podwyższenia wynagrodzenia lekarzy stażystów (APEL Nr 8/16/P-VII).
 
W opublikowanym apelu NRL przypomniała, że: zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., od dnia 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie za pracę osoby zatrudnionej będzie wynosiło 2000 złotych. Porównanie kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego po poziomie ogólnokrajowym z wynagrodzeniem lekarzy i lekarzy dentystów odbywających staż podyplomowy wskazuje na pilną potrzebę znacznego podwyższenia wynagrodzenia lekarzy stażystów.
 
Prezydium NRL twierdzi, że: obecna wysokość wynagrodzenia lekarzy stażystów zrównana z wynagrodzeniem minimalnym wydaje się rażąco nieadekwatna do rodzaju wykonywanej przez lekarzy stażystów pracy i kwalifikacji wymaganych przy jej wykonywaniu, a wręcz narusza godność młodych lekarzy. Samorząd lekarski nie godzi się na to, aby wynagrodzenie osób odbywających staż podyplomowy, którzy ukończyli wyższe studia medyczne i wykonują bardzo odpowiedzialny zawód było zrównane z minimalnym wynagrodzeniem za pracę.
 
NRL zwróciła również uwagę, że na podstawie oczekującej na podpis Prezydenta RP Ustawy z 21 października 2016 r. o zmianie ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz niektórych innych ustaw, lekarze stażyści w najbliższym czasie uzyskają nowe kompetencje, w tym prawo do wystawiania recept, a tym samym zwiększy się ich poziom odpowiedzialności, co dodatkowo przemawia za koniecznością podwyższenia ich wynagrodzeń.
 

14 grudnia
25 lat Kodeksu Etyki Lekarskiej

14 grudnia w Hali Sportowej Włókniarz w Bielsku-Białej przedstawiciele samorządu lekarskiego uroczyście obchodzili jubileusz 25-lecia istnienia Kodeksu Etyki Lekarskiej, uchwalonego 14 grudnia 1991 r. podczas II Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Lekarzy w Bielsku-Białej.
 
Wspólny sukces w postaci KEL to zasługa bardzo wielu osób, ale przede wszystkim zespołu roboczego, w którym było pięciu lekarzy: prof. Zbigniew Chłap, dr Jerzy Umiastowski, dr Wanda Terlecka, dr Maria Łastowska, dr Stanisław Wencelis.
 

16 grudnia
O kształceniu podyplomowym w stomatologii

16 grudnia odbyło się ostatnie w 2016 r. posiedzenie Komisji Stomatologicznej Naczelnej Rady Lekarskiej, którego głównym tematem było omówienie raportu wieńczącego prace Zespołu do spraw opracowania zmiany systemu kształcenia podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów pracującego przy ministrze zdrowia oraz kwestii poprawy warunków kształcenia.
 
Wśród osób obecnych na posiedzeniu komisji, poza członkami Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej i lekarzami dentystami zaangażowanymi w działalność samorządu, byli m.in. konsultanci w dziedzinach stomatologicznych (m.in. konsultant krajowy w dziedzinie periodontologii prof. Renata Górska). W spotkaniu uczestniczyli również przedstawiciele uczelni wyższych (m.in. rektor Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu prof. Marek Ziętek) i towarzystw naukowych (m.in. prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego prof. Bartłomiej Loster).
 

21 grudnia
Jednolitego podatku nie będzie

21 grudnia minister rozwoju i finansów Mateusz Morawiecki poinformował, że Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów zdecydował, iż nie wprowadzi do polskiego systemu podatkowego tzw. jednolitego podatku. Minister podkreślił, że w 2017 w ogóle nie będzie zmian podatkowych dla przedsiębiorców, poza korzystnymi uproszczeniami związanymi z „małą działalnością gospodarczą”. Nie ma też planów wprowadzenia kolejnego progu podatkowego.
 
Tzw. jednolity podatek miał oznaczać, że zniknęłyby składki na ZUS i NFZ. Zamiast tego każdy Polak miał płacić jednolitą daninę.
 

31 grudnia
Recepty na leki refundowane po nowemu

Wystawanie przez lekarza i lekarza dentystę, którzy nie są lekarzami ubezpieczenia zdrowotnego, recept na leki refundowane po 31 grudnia 2016 r. będzie wymagać posiadania aktywnego konta w portalu NFZ. 1 stycznia 2017 r. wygasły bowiem umowy upoważniające do wystawiania recept na leki refundowane. Osoby uprawnione obecnie na podstawie zawartych z NFZ umów upoważniających do wystawiania recept na leki refundowane, które po 1 stycznia 2017 roku chcą mieć dostęp do pobierania numerów recept refundowanych, powinny skontaktować się osobiście, telefonicznie lub poprzez stronę internetową z oddziałem wojewódzkim NFZ w celu otrzymania uprawnienia do pobierania numerów recept na nowych zasadach.
 
Zmiany te nie dotyczą lekarzy i lekarzy dentystów ubezpieczenia zdrowotnego, czyli będących świadczeniodawcami, z którymi NFZ zawarł umowę o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, albo takich, którzy są zatrudnieni lub wykonują zawód u takiego świadczeniodawcy.
 

31 grudnia
Stawki karty podatkowej na 2017 r.

W przypadku lekarzy dentystów oraz techników dentystycznych ministerstwo finansów zdecydowało o pozostawieniu stawki karty podatkowej w 2017 r. na niezmienionym poziomie. Lekarz dentysta pracujący do 48 godzin miesięcznie zapłaci zatem 14,80 zł podatku za każdą godzinę, od 48 do 96 godzin miesięcznie – 710,40 zł i 19,80 zł za każdą godzinę powyżej 48, zaś powyżej 96 godzin – kwotę 1660,80 zł miesięcznie. Z kolei technik dentystyczny przeznaczający na pracę do 24 godzin miesięcznie zapłaci 13,10 zł podatku za każdą godzinę, od 24 do 96 godzin – 314,40 zł i 17,00 zł za każdą godzinę ponad 24, zaś powyżej 96 godzin – kwotę 1538,40 zł.
 
Aby rozliczać się w formie karty podatkowej, należało do 20 stycznia złożyć wniosek do właściwego urzędu skarbowego na druku PIT-16. Osoby, które dopiero planują założenie gabinetu dentystycznego, muszą złożyć wniosek przed rozpoczęciem działalności.
 

Marzena Pytlarz – prawniczka w kancelarii PPC Legal, doktorantka na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, autorka licznych publikacji m.in. z zakresu prawa medycznego i farmaceutycznego.


Archiwum
Co nowego w prawie? - maj 2016 Co nowego w prawie? - maj 2016 Co nowego w prawie? - czerwiec 2016 Co nowego w prawie? - czerwiec 2016
Co nowego w prawie? - lipiec 2016 Co nowego w prawie? - lipiec 2016 Co nowego w prawie? - sierpień 2016 Co nowego w prawie? - sierpień 2016 Co nowego w prawie? - wrzesień 2016 Co nowego w prawie? - wrzesień 2016 Co nowego w prawie? - październik 2016 Co nowego w prawie? - październik 2016 Co nowego w prawie? - listopad 2016 Co nowego w prawie? - listopad 2016


Zdjęcie: Fotolia.com

następny artykuł