DENTOFOBIA. REALNY PROBLEM PACJENTA I DENTYSTY W XXI WIEKU

DENTOFOBIA. REALNY PROBLEM PACJENTA I DENTYSTY W XXI WIEKU

Pomimo, że żyjemy w XXI wieku, wizyta w gabinecie stomatologicznym nadal kojarzy się pacjentom głównie ze strachem przed bólem. Szacuje się, że lęk przed dentystą dotyka około 36% populacji, a dalsze 12% cierpi na dentofobię. Badania wskazują, że połowa osób cierpiących na dentofobię rozwinęła swój strach przed dentystą w dzieciństwie. Z tego względu, z inicjatywy Septodont powstał Program Tu Nie Boli. Jego głównym założeniem jest edukacja lekarzy dentystów i pacjentów w obszarze skutecznej kontroli bólu i przeciwdziałanie dentofobii.

1
do filmu
Film. Kampania edukacyjna Tu Nie Boli.

27 maja 2021 roku w siedzibie Polskiej Agencji Prasowej w Warszawie odbyła się konferencja prasowa Dentofobia. Realny problem pacjenta i dentysty w XXI wieku. Wydarzenie to zainaugurowało kampanię edukacyjną Tu Nie Boli, której ambasadorką jest aktorka Katarzyna Zielińska. O skali problemu, jakim jest strach przed wizytą u dentysty i wynikających z tego konsekwencjach zdrowotnych, oraz o możliwościach skutecznej kontroli bólu, rozmawiali:
  • dr n. med. Agnieszka Pacyk – lekarz stomatolog, wykładowca Uniwersytetu Medycznego w Łodzi,
  • lek. stom., psych. Agnieszka Łykowska-Tarnowska – lekarz stomatolog, psycholog kliniczny w Centrum Psychoterapii Interego, 
  • dr n. med. Agnieszka Wal-Adamczak – lekarz stomatolog, współzałożycielka Polskiej Akademii Stomatologii Dziecięcej, członek Sekcji Bólów Jamy Ustnej i Twarzy Polskiego Towarzystwa Badania Bólu, 
  • dr hab. n. med., n. o zdr. Jarosław Woroń - farmakolog kliniczny, kierownik Zakładu Farmakologii Klinicznej Katedry Farmakologii Wydziału Lekarskiego UJ CM w Krakowie, sekretarz Zarządu Polskiego Towarzystwa Badania Bólu,
  • Kamila Wojtulewska-Hańczaruk – inicjatorka i pomysłodawczyni programu Tu Nie Boli, Dyrektor Generalny Septodont, Europa Centralno-Wschodnia, Polska, kraje Bałtyckie, Rosja oraz CIS.
1

Konferencja stanowiła oficjalne rozpoczęcie kampanii edukacyjnej Tu Nie Boli, której organizatorem jest Septodont, a patronami są Polskie Towarzystwo Badania Bólu, Polska Akademia Stomatologii Dziecięcej, Onet. Kampania ma na celu popularyzację idei skutecznej kontroli bólu w gabinecie stomatologicznym i „odczarowanie” lęku pacjenta przed dentystą. Organizatorzy kampanii uświadamiają, że wizyta u dentysty nie musi wiązać się ze stresem i przeżyciem, który pozostawia trwały ślad w świadomości i doprowadza do dentofobii. W kampanii zwrócono uwagę na znaczenie skutecznej kontroli bólu, jaką zapewniają przeszkolone w pierwszym etapie programu gabinety stomatologiczne oznaczone logo Tu Nie Boli. To do nich kierowani są pacjenci (szczególnie Ci „lękowi”). Dzięki wyszukiwarce www.tunieboli.pl, oferowana jest pomoc w znalezieniu właściwego dentysty, eksperta w kontroli bólu, zachowując tym samym u pacjenta poczucie bezpieczeństwa i tylko dobre wspomnienia z leczenia bez bólu.
 

Planowane działania edukacyjne będą miały zasięg ogólnopolski i potrwają w okresie od 27 maja do końca października 2021 roku. Kampania będzie aktywnie prowadzona w mediach społecznościowych. Internauci mogą dołączyć do społeczności na Facebooku: www.facebook.com/TuNieBoli/oraz na Instagramie www.instagram.com/tunieboli/. W działaniach na FB i IG będzie kontynuowany koncept kreatywny w formie różnych aktywności np. akcja selfie „dzielenie się dobrymi wspomnieniami”, akcja selfie „najładniejszy uśmiech”, akcja selfie „znalazłam/em mojego dentystę”. Organizatorzy kampanii będą publikować cykliczne posty, infografiki edukacyjne, organizować ciekawe konkursy. Na potrzeby kampanii powstał portal edukacyjny www.tunieboli.pl, stanowiący interesujące kompendium wiedzy oraz praktyczny poradnik dla pacjenta i lekarza dentysty. 

Jak podkreśla inicjatorka i pomysłodawczyni Programu Tu Nie Boli - Kamila Wojtulewska-Hańczaruk Ta szeroko pojmowana koncepcja programu, ma w założeniu „odczarować” strach pacjenta przed gabinetem stomatologicznym. Aby do tego doszło w pierwszym etapie kompleksowo zostali przeszkoleni lekarze dentyści. Szkolenie odbywało się w ramach certyfikowanego przez Okręgową Izbę Lekarską Programu Tu Nie Boli. Program szkolenia zawiera w sobie elementy psychologii, marketingu i profesjonalnej obsługi, farmakologię, techniki wykonywania znieczuleń, potencjalne powikłania miejscowe, dawkowanie leków u pacjentów specjalnych (dzieci, kobiety w ciąży, pacjenci z chorobami serca), a także niezbędne w tym celu – akcesorium oraz aspekty prawne. Tak przeszkoleni specjaliści są obecnie w stanie zapewnić bezstresowe i bezbolesne zabiegi stomatologiczne, a właściwie potraktowany pacjent „lękowy” podczas kolejnych wizyt ulega prawdziwej „transformacji”, stając się stopniowo coraz bardziej ufny i zmotywowany do systematycznych wizyt… Po czterech latach szkolenia lekarzy dentystów, realizujemy drugi etap Programu Tu Nie Boli, skierowany do pacjentów. 

Każdy stomatolog miewa w swojej pracy klinicznej dni, gdy w jego gabinecie pojawia się pacjent „lękowy” – i jak podkreśla dr. n. med. Agnieszka Pacyk (...) jest to sytuacja zarówno częsta, jak i nieprzewidywalna w skutkach. Człowiek, który się bardzo boi, swoim zachowaniem może w różnoraki sposób oddziaływać na otoczenie. Lekarz z reguły szybko potrafi zidentyfikować taką osobę, bo konfrontuje się z trudnościami komunikacyjnymi i pewnym, swoistym rodzajem napięcia. W tym momencie, właściwa reakcja dentysty i zaangażowanego w proces leczniczy personelu medycznego, ma fundamentalne znaczenie dla prawidłowego, a nawet bezpiecznego przebiegu wizyty”. Pacjent „lękowy” to dla dentysty prawdziwe wyzwanie. Wielu lekarzy w badaniach ankietowych przyznaje, że jest to dla nich najcięższa strona tego zawodu. Taki pacjent wymaga bowiem świadomego korzystania z wiedzy i narzędzi, z których korzystają psychologowie, psychoterapeuci czy psychiatrzy. Profesjonalne postępowanie z pacjentami „lękowymi” powinno stanowić integralną część współczesnej praktyki klinicznej, ponieważ skala występowania zjawiska dentofobii w populacji jest znaczna. Terapia musi być spersonalizowana, dostosowana do konkretnego pacjenta, po właściwej jego ocenie.

Uczestnicy konferencji zwrócili uwagę na kwestię niewystarczającej pielęgnacji zębów mlecznych i kształtowania w małym pacjencie lęku przed wizytą stomatologiczną. Rodzice na ogół nie wiedzą, kiedy jest odpowiedni moment na pierwszą wizytę dziecka w gabinecie stomatologicznym i jak powinna przebiegać wizyta adaptacyjna. Dzieci pojawiające się w gabinecie stomatologicznym przychodzą z bagażem doświadczeń zarówno pozytywnych jak i negatywnych określonych przez środowisko, w którym dziecko jest wychowane, a które znajdują odzwierciedlenie w nastawieniu i zachowaniu dziecka – tłumaczy dr n.med. Agnieszka Wal-Adamczak. Podczas konferencji podkreślono też wagę rozpowszechnienia problemu próchnicy zębów w Polsce, które zwiększa się od 41,1% w grupie dzieci w wieku 3 lat aż do 93,2% w wieku 18 lat! Wartości wskaźnika leczenia zachowawczego zębów mlecznych wskazują na zdecydowanie niewystarczające zaspokojenie potrzeb leczniczych. W odniesieniu do zębów mlecznych odsetek zaspokojonych potrzeb w zakresie leczenia zachowawczego waha się od 7% u dzieci w wieku 3 lat do 31% w wieku 10 lat. W Polsce w 2017 roku frekwencja ECC u dzieci 3-letnich wynosiła 41,1% i była dla przykładu 4,7-krotnie wyższa niż we Włoszech czy 3,5- krotnie wyższa niż w Anglii.

Warto mieć na uwadze, że zdrowie jamy ustnej jest głównym czynnikiem wpływającym na ogólny stan zdrowia, więc zarządzanie dentofobią jest konieczne. Konsekwencje zdrowotne dla osób zaniedbujących profilaktykę jamy ustnej są poważne. Już sam kamień nazębny jest nie tylko defektem i przyczyną nieświeżego zapachu z ust, ale także może skutkować następstwami w postaci paradontozy czy próchnicy. Osoby, które z powodu lęku unikają wizyt u dentysty, ryzykują próchnicę, chorobę dziąseł, wczesną utratę zębów, oraz innymi problemami zdrowotnymi (np. problemami kardiologicznymi). Dodatkowo stan jamy ustnej u kobiety cieżarnych może mieć wpływ na przebieg i moment zakończenia ciąży.

2

3


Źródło: materiały prasowe, www.tunieboli.pl