Nowe oblicza radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej w Lublinie

 Nowe oblicza radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej w Lublinie
3rd Junior Meeting of the European Academy of Dentomaxillofacial Radiology – sprawozdanie
Ingrid Różyło-Kalinowska

Europejska Akademia Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej

(European Academy of DentoMaxilloFacial Radiology – EADMFR) została powołana do życia na IX Kongresie Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej w Malmö w Szwecji w roku 2004. Od tamtej pory EADMFR aktywnie promuje zagadnienia radiologii stomatologicznej w Europie i na świecie, zajmuje się też problemami ochrony radiologicznej i wskazaniami do badań rentgenowskich i CBCT w stomatologii, a także jako organizacja non-profit podejmuje działania edukacyjne. Na XIII Kongresie EADMFR w Lipsku w 2012 roku został utworzony Komitet ds. Juniorów (Junior Committee), którego jestem członkiem, pod kierunkiem prof. Evy Levring-Jäghagen ze Szwecji, prezydenta elekta tego towarzystwa. Na tym samym zjeździe Komitet powziął decyzję o cyklicznym organizowaniu spotkań naukowo-szkoleniowych dla adeptów radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej, członków EDMFR. Pierwszy kurs odbył się w lutym 2014 r. w Umeå w Szwecji, drugie spotkanie miało miejsce rok temu we Fryburgu Bryzgowijskim w Niemczech, natomiast ja miałam ogromny zaszczyt i przyjemność gościć kursantów z całego świata w Lublinie w dniach 7-10 lutego bieżącego roku. Nad organizacją kursu wspólnie pracowały zespoły z Samodzielnej Pracowni Propedeutyki Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej i Zakładu Rentgenodiagnostyki Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Różyło1
Ryc. 1. Rejestracja w oczekiwaniu na kursantów.

Tym razem w kursie wzięło udział 26 osób z 14 krajów: Belgii, Brazylii, Chile, Finlandii, Francji, Grecji, Holandii, Łotwy, Norwegii, Polski, Rumunii, Szwecji, Turcji i Włoch. Również grono wykładowców i członków Junior Committee było międzynarodowe i znaleźli się wśród nich Kaan Orhan, aktualny prezydent EADMFR, z Uniwersytetu w Ankarze (Turcja), Eva Levring-Jäghagen, prezydent elekt EADMFR, przewodnicząca Komitetu Juniorskiego, z Uniwersytetu w Umeå (Szwecja), Christina Lindh z Uniwersytetu w Malmö (Szwecja), Rose Ngu z King’s College w Londynie (Wielka Brytania), Linda Arvidson z Uniwersytetu w Oslo (Norwegia), Marius Bud z Uniwersytetu w Cluj-Napoca (Rumunia), Francois Gabioud z Cabinet d’Interpretation en Imagerie DentoMaxillaire w Genewie (Szwajcaria), Dennis Rottke z Digitales Diagnostikzentrum we Fryburgu (Niemcy) oraz Autorka, która była organizatorem całego spotkania.

Różyło2
Ryc. 2. Uczestnicy 3rd Junior Committee Meeting w Lublinie.

Jak zwykle program kursu był bardzo intensywny, gdyż trudno w tak krótkim czasie poruszyć wszystkie zagadnienia związane z radiologią stomatologiczną i szczękowo-twarzową. Dlatego też organizatorzy zdecydowali się szerzej omówić tylko niektóre z nich. Wśród tematów poruszanych w trakcie wykładów znalazły się kolejno:  zagadnienia związane z narażeniem na promieniowanie jonizujące w radiografii stomatologicznej (Dennis Rottke), Evidence-Based Radiology – EBR (radiologia oparta na faktach) (Christina Lindh), diagnostyka ultrasonograficzna części twarzowej czaszki (Rose Ngu i Ingrid Różyło-Kalinowska) oraz diagnostyka obrazowa stawów skroniowo-żuchwowych (Linda Arvidson).

Różyło3
Ryc. 3. Autorka z prof.  Kaanem  Orhanem i  prof.  Christiną Lindh.

Różyło4

Ryc. 4. W trakcie wieczoru integracyjnego.

Ideą kursów juniorskich EADMFR jest nie tylko przekazanie wiedzy słuchaczom, ale również stworzenie warunków do nawiązywania kontaktów między uczestnikami z różnych krajów i zbudowania więzi, które będą później skutkować międzynarodową współpracą naukową i kliniczną. Temu celowi służyły warsztaty z zakresu Evidence-Based Radiology (EBR, radiologia oparta na faktach), które odbyły się w pierwszym dniu kursu, jednak prace nad tymi tematami trwały nadal po zakończeniu obrad, jak też wieczorem następnego dnia, gdyż każdy zespół musiał przedstawić wyniki swoich prac podczas sesji przedpołudniowej w trzecim dniu trwania kursu.

Różyło5
Ryc. 5. Junior Committee po godzinach.

Dzień drugi miał charakter bardziej praktyczny – warsztatowy. Wraz z Rose Ngu miałam przyjemność poprowadzić zajęcia typu hands-on w dziedzinie ultrasonografii. Pod moją opieką każdy uczestnik miał możliwość, niekiedy po raz pierwszy w życiu, wykonać badanie ultrasonograficzne ślinianek, tarczycy i węzłów chłonnych szyi. Zajęcia te zostały później bardzo wysoko ocenione w ankietach wypełnionych przez kursantów. Również bardzo wartościowa dla nich okazała się sesja interaktywna dotycząca interpretacji badań radiologicznych części twarzowej czaszki brawurowo przeprowadzona przez prof. Kaana Orhana i doktora Dennisa Rottke. Trzecie zajęcia warsztatowe, wzbogacone wykorzystaniem materiałów filmowych Eva Levring-Jäghagen poświęciła badaniom procesu połykania z użyciem fluoroskopii.

Różyło6
Ryc. 6. Praca nad zadaniami EBR.

W ostatnim dniu kursu znów powrócono do tematów naukowych. Oprócz wspomnianych wyżej prezentacji z zakresu EBR, wybrani uczestnicy przedstawili wyniki swoich badań, jako że warunkiem zakwalifikowania się na kurs było zgłoszenie streszczenia własnego projektu naukowo-badawczego. Ponadto mieliśmy okazję zapoznać się z programami szkolenia specjalizacyjnego w różnych krajach Europy. Warto wiedzieć, że aktualnie specjalizacja z radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej jest uznana tylko w niektórych krajach, takich jak Finlandia, Portugalia, Norwegia, Szwecja, Wielka Brytania i Turcja. Brak takiej specjalizacji odczuwa się w Polsce, jako że nieuregulowana pozostaje kwestia uprawnień do opisywania stomatologicznych badań rentgenowskich, a zwłaszcza pantomograficznych i tomografii stożkowej CBCT. Ten temat jest mi szczególnie bliski, gdyż jestem przewodniczącą Komitetu ds. Specjalizacji EADMFR.

Różyło7
Ryc. 7. Połączone siły Lublina i Leuven.

Środowe popołudnie miało znów inny charakter. Tym razem kursanci pracowali w małych grupach, korzystając z platformy e-learningowej. Ich zadaniem było rozwiązanie testu dotyczącego radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej, na który składały się pytania testowe, otwarte, problemy wymagające opisania badania radiologicznego, jak też zadania interaktywne. Najważniejszym celem nie było jednak sprawdzenie wiedzy uczestników spotkania, ale raczej uzyskanie ich opinii na temat pracy z platformą e-learningową. Jest to niezwykle istotne dla EADMFR i Komitetu Juniorskiego, ponieważ dalsze plany szkoleniowe Akademii obejmują wprowadzenie ogólnoeuropejskiego 4-letniego programu kształcenia w zakresie radiologii stomatologicznej i szczękowo-twarzowej, który przynajmniej w dwóch pierwszych latach ma się opierać na zdalnym kształceniu. Taka platforma e-learningowa ma być nie tylko miejscem testowania wiedzy, ale przede wszystkim nabywania i doskonalenia umiejętności w opisywaniu badań obrazowych oraz kontaktów z wykładowcami z całej Europy, którzy będą prowadzić webinaria i służyć pomocą w szkoleniu. Dwa lata temu w ramach Akademii została powołana grupa robocza o nazwie Task Force, której jestem członkiem. Aktualnie trwają prace nad dopracowaniem programu szkolenia oraz dostosowaniem rozwiązań e-learningowych do potrzeb radiologii. Kurs w Lublinie stanowił doskonałą okazję do zorganizowania zebrania tej grupy roboczej, ponieważ wielu jej członków wchodzi jednocześnie w skład Junior Committee. Z osobami, które nie mogły przyjechać do Lublina, spotkaliśmy się dzięki łączom internetowym. Naszymi specjalnymi gośćmi byli prof. Gerard Sanderink i Erwin Berkhout z Akademickiego Centrum Stomatologicznego w Amsterdamie (ACTA), którzy zaprezentowali nam rozwiązania stosowane od lat w ich ośrodku. Szczególne uznanie wzbudziły interaktywne programy do nauki anatomii radiologicznej części twarzowej czaszki.

Różyło8
Ryc. 8. W trakcie wykładów.

Trawestując znane przysłowie „nie samą nauką człowiek żyje” – i kursanci, i wykładowcy mieli również możliwość zakosztować tradycyjnej polskiej gościnności i kuchni podczas wieczoru integracyjnego, który odbył się w jednej z nastrojowych restauracji na lubelskim Starym Mieście.

W obecnych czasach, w których mówi się już wręcz o nowej chorobie cywilizacyjnej, jaką jest uzależnienie od informacji (tzw. FOMO –  Fear of Missing Out), o popularności wydarzenia świadczy m.in. liczba polubień i udostępnień na Facebooku. Tym bardziej cieszy fakt, że tak wiele zdjęć z kursu, zarówno z części formalnej, jak i nieformalnej, znalazło się na profilu FB grupy EADMFR Junior Meeting 2016, jak też na indywidualnych profilach uczestników, wideo zaś podsumowujące kurs można obejrzeć na kanale YouTube pod adresem internetowym: https://www.youtube.com/watch?v=ASejZVk0KEU.

Różyło9

Ryc. 9. Warsztaty usg.

Następne spotkanie Junior Meeting już za rok, prawdopodobnie w Porto w Portugalii. Osoby zainteresowane udziałem zachęcam do śledzenia informacji pojawiających się na stronie internetowej http://eadmfr.org/meetings bądź na profilu facebookowym DentoMaxilloFacial Radiology Lublin. A do Lublina zapraszam nieustannie, chociażby na konferencję  „40 lat Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej w Lublinie”, która odbędzie się tamże w dniach 21-22 października 2016 r.

prof. zw. dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska

p.o. Kierownik Samodzielnej Pracowni Propedeutyki Radiologii Stomatologicznej i Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie



Sprawozdanie ukazało się w nr. 4/2016 MS