Choroby błony śluzowej jamy ustnej

Choroby błony śluzowej jamy ustnej
Prawidłowe rozpoznanie i leczenie
prof. zw. dr hab. n. med. Zofia Knychalska-Karwan

Choroby błony śluzowej jamy ustnej należą obecnie do dość częstych schorzeń jamy ustnej. Podobieństwo obrazów klinicznych różnych jednostek chorobowych sprawia niejednokrotnie trudności rozpoznawcze. Dopiero przeprowadzenie badań dodatkowych umożliwia postawienie prawidłowego rozpoznania. Znacznym podobieństwem obrazu klinicznego odznaczają się np. liszaj płaski i leukoplakia. Kilka pierwszych rycin obrazuje te jednostki chorobowe, pozostałe przedstawiają inne, dowolnie wybrane spośród licznych schorzeń jamy ustnej.

Knychalska1
 
Ryc. 1. Leukoplakia. Schorzenie przednowotworowe. Etiopatogeneza jest głównie związana z czynnikami zewnątrzustrojowymi, urazami, paleniem papierosów, nadużywaniem  alkoholu itp.

Knychalska2
 
Ryc. 2. Liszaj płaski. Schorzenie o podłożu immunologicznym. Dużą rolę odgrywają ponadto pobudliwość nerwowa, stres. Niekiedy ma związek z chorobami systemowymi.

Knychalska3

Ryc. 3. Leukoplakia – postać homogenna. Wykwity w postaci szarobiałych plam. Najczęstsze umiejscowienie: błona śluzowa policzków (od kąta ust), język. Leczenie zmian zachowawcze.

Knychalska4
 
Ryc. 4. Liszaj płaski. Forma prosta. Perłowobiałe grudki przybierające formy siateczkowate, koronkowe, obrączkowate, linijne. Częste umiejscowienie  na błonie śluzowej policzków, w okolicy naprzeciw zębów trzonowych.

Knychalska5

Ryc. 5. Leukoplakia – postać niehomogenna. Ekspansja wykwitów, ich pogrubienie, nawarstwienia, rozrosty, nadżerki. Leczenie zmian chirurgiczne.

Knychalska6
 
Ryc. 6. Liszaj płaski – postać nadżerkowa. Przewlekłe utrzymywanie się zmian. Leczenie długotrwałe. Brak specyficznej terapii zmian liszaja płaskiego.

Knychalska7
 
Ryc. 7. Pęcherzyca. Ciężka choroba systemowa o podłożu immunologicznym. Częste występowanie zmian pierwotnych w jamie ustnej. Są to pęcherze śródnabłonkowe, które szybko przekształcają się w nadżerki. Schorzenie oporne na leczenie.

Knychalska8
 
Ryc. 8. Zespół Melkerssona-Rosenthala. Znamienna triada objawów: zapalenie ziarniniakowe warg, jednostronne porażenie nerwu twarzowego, pobruzdowanie języka. Prawdopodobna etiologia alergiczno-toksyczna. Rola wenątrzustrojowych ognisk bakteryjnych. Częste nawroty.

Knychalska9
 
Ryc. 9. Kątowe zapalenie warg. Zakażenie gronkowcowo-paciorkowcowo-grzybicze. Zaczerwienie, pęknięcia, nadżerki. Czynniki predysponujące to, między innymi, użytkowanie uzupełnień protetycznych, obniżenie wysokości zwarciowo-zgryzowej.

Knychalska10
 
Ryc. 10. Owrzodzenie neurotroficzne. Powierzchnia pokryta perłowobiałym nalotem, mało bolesna, goi się bez pozostawienia blizn. Powstaje w okresie zaburzenia czucia, np. po znieczuleniu przewodowym, na które nakłada się uraz podczas aktu żucia.

Knychalska11
 
Ryc. 11. Tłuszczak. Nowotwór niezłośliwy. Rozwija się głównie w obrębie tkanek miękkich. Gładka powierzchnia, zabarwienie żółtawe, spoistość miękka.

Kalendarium12
 
Ryc. 12. Grzybica języka. Główną przyczyną jest gatunek Candida albicans, choć biorą też udział i inne szczepy. Zmiany koloru białego (charakter ostry) lub czerwonego (przewlekłe). Leki przeciwgrzybicze.




Zdjęcie: Fotolia.com